Chiều ngày 05/9/2026, đồng chí Vũ Hồng Văn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai chủ trì buổi làm việc với các sở, ban, ngành, đơn vị về tiến độ triển khai Luật Phát triển đô thị và các nội dung liên quan đến khu kinh tế đặc biệt. Theo yêu cầu của UBND thành phố, các cơ quan, đơn vị tập trung đánh giá kết quả, khó khăn, vướng mắc, đề xuất giải pháp và những vấn đề cần xin ý kiến chỉ đạo để sớm tổ chức triển khai Luật.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh yêu cầu nhanh chóng đưa Luật Phát triển đô thị vào cuộc sống, tận dụng các cơ chế, chính sách mới để tạo sức bật cho sự phát triển đồng bộ của Đồng Nai. Theo Báo Đồng Nai, Bí thư Thành ủy Vũ Hồng Văn yêu cầu thành phố phải tận dụng mọi thời cơ để phát triển nhanh, hiện đại; đồng thời phát triển kinh tế phải gắn với hệ thống hạ tầng xã hội tương xứng.

Mở thêm dư địa cho chuyển đổi, nâng cấp khu công nghiệp

Đối với lĩnh vực khu công nghiệp, Luật Phát triển đô thị tạo thêm cơ sở để nghiên cứu chuyển đổi và tái cấu trúc các KCN hiện hữu theo yêu cầu phát triển mới.

Theo nội dung Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu kinh tế thành phố chuẩn bị phục vụ triển khai Luật, một trong những vấn đề cần quan tâm là xây dựng tiêu chí, lộ trình và cơ chế hỗ trợ chuyển đổi khu công nghiệp đang hoạt động sang khu công nghiệp sinh thái, đồng thời nghiên cứu việc chuyển đổi khu công nghiệp thành khu chức năng mới hoặc loại hình kinh tế mới phù hợp với yêu cầu phát triển của Thành phố.

Đây là cơ hội để Đồng Nai từng bước chuyển mô hình phát triển công nghiệp từ mở rộng diện tích, tăng số lượng dự án sang nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và hiệu quả sử dụng đất; ưu tiên các mô hình KCN sinh thái, KCN công nghệ cao, KCN chuyên ngành, logistics, nghiên cứu - phát triển và đổi mới sáng tạo.

Việc chuyển đổi, tái cấu trúc cần đồng thời bảo đảm tính ổn định của môi trường đầu tư. Đối với các dự án hạ tầng và dự án thứ cấp đang hoạt động, cần xây dựng nguyên tắc chuyển tiếp rõ ràng, không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp; bảo đảm quyền về tài sản, đất đai, thời hạn hoạt động dự án, ưu đãi đầu tư cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Chuẩn bị cho không gian kinh tế mới gắn với Sân bay Long Thành

Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt đối với Đồng Nai là các quy định về khu kinh tế đặc biệt.

Luật Phát triển đô thị xác định khu vực có cảng hàng không quốc tế là một trong những điều kiện để xem xét công nhận khu kinh tế đặc biệt. Đồng thời, Luật thiết lập các cơ chế riêng về quy hoạch, đầu tư, đất đai, tài chính và thu hút nhà đầu tư chiến lược đối với loại hình này.

Với lợi thế Cảng hàng không quốc tế Long Thành, việc nghiên cứu mô hình khu kinh tế đặc biệt tạo cơ hội tổ chức lại không gian phát triển theo hướng gắn kết giữa công nghiệp - hàng không - logistics - thương mại - dịch vụ - công nghệ cao.

Đối với các KCN hiện hữu có thể nằm trong phạm vi nghiên cứu khu kinh tế đặc biệt gắn với Sân bay Long Thành, Ban Quản lý xác định cần sớm rà soát, phân loại và xây dựng phương án đối với từng KCN: tiếp tục ổn định sản xuất; chuyển đổi sang mô hình sinh thái, công nghệ cao; tái cấu trúc ngành nghề, hạ tầng hoặc tích hợp các chức năng logistics, khu phi thuế quan, R&D và đổi mới sáng tạo.

Phương án này cần được chuẩn bị đồng bộ với quá trình xây dựng Đề án thành lập và Quy hoạch chung khu kinh tế đặc biệt nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh khoảng trống pháp lý, xung đột về quy hoạch hoặc chồng chéo thẩm quyền quản lý trong quá trình chuyển đổi.

Đặc biệt, Luật quy định quy hoạch chung khu kinh tế đặc biệt được lập cho toàn bộ phạm vi khu kinh tế đặc biệt và có cơ chế tích hợp các quy hoạch hiện hành. Đây được xem là công cụ quan trọng để tổ chức không gian phát triển thống nhất, đồng thời tạo dư địa xử lý các yêu cầu phát triển mới.

Thu hút dòng vốn đầu tư có chất lượng cao

Cùng với việc tổ chức lại không gian công nghiệp, các cơ chế về nhà đầu tư chiến lược tạo thêm công cụ để Đồng Nai nâng cao chất lượng thu hút đầu tư.

Theo định hướng nghiên cứu của Ban Quản lý, Thành phố có thể xây dựng danh mục ưu tiên đối với các dự án hạ tầng KCN thế hệ mới; dự án chuyển đổi, tái cấu trúc KCN; công nghiệp bán dẫn, điện tử, công nghệ số; trung tâm dữ liệu; R&D; công nghiệp hỗ trợ; năng lượng sạch và logistics. Đối với khu vực Long Thành, cần ưu tiên những dự án có khả năng kết nối trực tiếp với sân bay, chuỗi logistics và chuỗi cung ứng quốc tế.

Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu chuyển dịch dòng vốn đầu tư từ các dự án sử dụng nhiều đất, lao động sang các dự án công nghệ cao, công nghiệp xanh, có giá trị gia tăng lớn và khả năng dẫn dắt chuỗi sản xuất.

Chủ động chuẩn bị thể chế để Luật sớm đi vào cuộc sống

Để triển khai các cơ chế mới, Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Khu kinh tế đã chủ động nghiên cứu và đề xuất các nhóm chính sách liên quan đến chuyển đổi, tái cấu trúc KCN; trình tự lập, thẩm định và phê duyệt đề án chuyển đổi; chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược; phát triển KCN sinh thái và cộng sinh công nghiệp.

Việc chuẩn bị sớm hệ thống cơ chế, chính sách có ý nghĩa quan trọng để khi Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, các quy định mới có thể nhanh chóng được cụ thể hóa và triển khai trong thực tế.

Đây cũng là cơ hội để hệ thống khu công nghiệp, khu kinh tế của Đồng Nai tiếp tục chuyển mình từ lợi thế về quy mô sang lợi thế về chất lượng, công nghệ, hiệu quả sử dụng đất và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu./.