Ngày 29/7/2026, Quyết định số 1425/QĐ-TTg đã được ban hành nhằm phê duyệt Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0). Đây là văn bản chiến lược giúp định hình hệ sinh thái số của toàn bộ hệ thống chính trị, đảm bảo tính đồng bộ, liên thông và tối ưu nguồn lực quốc gia.
1. Mục tiêu cốt lõi
Khung kiến trúc ra đời nhằm giải quyết bài toán phát triển manh mún, cục bộ giữa các bộ, ngành và địa phương. Việc áp dụng khung chuẩn này sẽ đảm bảo tính kết nối, chia sẻ dữ liệu và dùng chung tài nguyên; từ đó kiên quyết chấm dứt tình trạng đầu tư phân tán, trùng lặp và gây lãng phí. Đồng thời, hệ thống cũng hướng đến việc tăng cường tính minh bạch và nâng cao mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
2. Bảy (07) Nguyên tắc định hướng
Toàn bộ quá trình thiết kế, triển khai và vận hành hệ thống phải tuân thủ nghiêm ngặt 7 nguyên tắc:
- Quản trị dựa trên kết quả: Mọi đánh giá phải được đo lường, kiểm chứng bằng dữ liệu tự động phát sinh, hạn chế báo cáo thủ công.
- Điều hành bằng dữ liệu thời gian thực: Ra quyết định dựa trên dữ liệu chuẩn hóa, sống động thay vì báo cáo giấy có độ trễ.
- Ưu tiên ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI First): Tự động hóa quy trình nghiệp vụ thông minh, minh bạch và có khả năng giải trình.
- Phân cấp, phân quyền mạnh mẽ: Trung ương kiến tạo nền tảng dùng chung; địa phương linh hoạt thực thi dưới sự giám sát thời gian thực.
- Lấy người dùng làm trung tâm: Thống nhất trải nghiệm qua Cổng Dịch vụ công quốc gia và VNeID với nguyên tắc "khai báo một lần".
- Bảo đảm an ninh mạng là tiên quyết: An toàn thông tin và quyền riêng tư phải được thiết kế từ gốc (Security/Privacy by Design).
- Thúc đẩy dữ liệu mở: Công khai dữ liệu đủ điều kiện để tăng minh bạch và tạo không gian đổi mới sáng tạo cho xã hội.
3. Mô hình 4 lớp thống nhất
Khung kiến trúc định hình cấu trúc hệ thống trên toàn quốc thành 04 lớp tiêu chuẩn:
- Lớp 1 - Hạ tầng số và an ninh mạng: Nền tảng vật lý và bảo mật lõi, bao gồm Trung tâm dữ liệu quốc gia, Nền tảng đám mây, mạng chuyên dùng và hệ thống phòng vệ mạng.
- Lớp 2 - Dữ liệu và nền tảng lõi: "Trái tim" của hệ thống gồm các Cơ sở dữ liệu quốc gia, Nền tảng chia sẻ dữ liệu (NDXP, NDOP), và định danh điện tử.
- Lớp 3 - Ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung: Các hệ thống phục vụ trực tiếp công tác điều hành (Trợ lý ảo, Trục liên thông văn bản) và dịch vụ xã hội (Sổ sức khỏe điện tử, Hợp đồng lao động điện tử).
- Lớp 4 - Kênh tương tác và đo lường: Giao diện cho người dùng cuối (VNeID) và các Bảng thông tin điều hành (Dashboard KPI) dành cho lãnh đạo.
Ngoài ra, Quyết định cũng thiết kế riêng Kiến trúc chuyển đổi số cấp xã, ưu tiên các giải pháp phù hợp với từng địa bàn (Đô thị, Nông thôn, Miền núi) nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
4. Lộ trình triển khai khẩn trương