Ngày 10 và 11/12/2015, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường KH & CN (thuộc Cục ĐMST, Bộ KH & CN) đã triển khai Hội nghị giới thiệu quy trình chứng nhận hoạt động công nghệ cao: cơ hội cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và Hội nghị tập huấn công nghệ và quản trị công nghệ tỉnh Đồng Nai năm 2025. Đây là các Hội nghị quan trọng nhằm hỗ trợ cho các doanh nghiệp nắm rõ các chính sách và quy trình, thủ tục chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao; Nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ và quản trị công nghệ; Tư duy, xu hướng quản trị công nghệ trong doanh nghiệp.

                                                                  

Hình: Ông Nguyễn Minh Quang – Phó giám đốc Sở KHCN phát biểu khai mạc hội nghị.

Khung pháp lý cho hoạt động chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao

Hoạt động chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao được triển khai trên cơ sở Luật Công nghệ cao năm 2008 – văn bản pháp lý nền tảng quy định chính sách của Nhà nước về phát triển và ứng dụng công nghệ cao, tiêu chí xác định công nghệ cao, sản phẩm công nghệ cao và doanh nghiệp công nghệ cao. Trên cơ sở đó, Chính phủ và Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn chi tiết như Quyết định 55/2010/QĐ-TTg ngày 02/09/2010 về tiêu chí xác định doanh nghiệp công nghệ cao, Quyết định 38/2020/QĐ-TTg ngày 30/12/2020 về Danh mục công nghệ cao (thay thế nhiều Quyết định cũ), và Quyết định 10/2021/QĐ-TTg ngày 25/03/2021 về Tiêu chí xác định dự án ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp, cùng các thông tư hướng dẫn liên quan.

Đặc biệt, Nghị định số 133/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ được xem là văn bản pháp lý quan trọng nhất hiện hành, điều chỉnh toàn diện tiêu chí, trình tự, thủ tục chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao theo bối cảnh mới, gắn với yêu cầu đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Nghị định này áp dụng cơ chế “cấp giấy chứng nhận trước, kiểm tra sau", qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời tăng cường trách nhiệm giám sát sau chứng nhận.

Tiêu chí công nhận doanh nghiệp công nghệ cao

Theo quy định, doanh nghiệp công nghệ cao phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí quan trọng. Trước hết, doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao phải chiếm tối thiểu 70% tổng doanh thu thuần hằng năm. Bên cạnh đó, tỷ lệ chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) thực hiện tại Việt Nam trên tổng doanh thu cũng được quy định linh hoạt theo quy mô vốn và lao động của doanh nghiệp, dao động từ 0,5% đến 2%.

Một tiêu chí quan trọng khác là nguồn nhân lực R&D (Research and Development - Nghiên cứu và Phát triển) là đội ngũ các chuyên gia có chuyên môn cao (kỹ sư, nhà khoa học, chuyên viên) làm việc trong bộ phận R&D, có nhiệm vụ nghiên cứu, sáng tạo, đổi mới và phát triển sản phẩm, công nghệ, dịch vụ mới hoặc cải tiến sản phẩm/quy trình hiện có để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu thị trường và thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững cho doanh nghiệp). Doanh nghiệp phải bảo đảm tỷ lệ lao động trực tiếp tham gia hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ có trình độ từ cao đẳng trở lên đạt mức tối thiểu từ 1% đến 5% tổng số lao động, tùy theo quy mô. Ngoài ra, doanh nghiệp cần có hệ thống quản lý chất lượng đạt chuẩn quốc gia hoặc quốc tế, tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo vệ môi trường, an toàn thông tin, sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển bền vững.

                                                                                  

Hình: ThS. Nguyễn Văn Thành – Giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường KH & CN báo cáo tại hội nghị

Quy trình, thủ tục cấp Giấy chứng nhận

Quy trình chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao được thực hiện theo ba bước cơ bản: tiếp nhận hồ sơ, thẩm định hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận. Doanh nghiệp nộp 02 bộ hồ sơ theo quy định, bao gồm đơn đề nghị chứng nhận, thuyết minh doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chí công nghệ cao, bản sao giấy tờ pháp lý về đăng ký đầu tư, đăng ký kinh doanh và các tài liệu chứng minh năng lực công nghệ, tài chính, nhân lực.

Trong quá trình thẩm định, cơ quan chuyên môn tập trung làm rõ các nội dung như đặc tính kỹ thuật của công nghệ, thiết bị sử dụng; giá trị gia tăng tạo ra tại Việt Nam; mức độ làm chủ, thích nghi và lan tỏa công nghệ; cũng như việc hạch toán, tách bạch chi phí cho hoạt động công nghệ cao trong quản trị doanh nghiệp. Trên cơ sở kết quả thẩm định, cơ quan có thẩm quyền quyết định cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao theo đúng quy định.

Vai trò hỗ trợ và cơ hội cho doanh nghiệp địa phương

Thực tiễn triển khai cho thấy, phần lớn Giấy chứng nhận công nghệ cao được cấp cho doanh nghiệp công nghệ cao, tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực điện tử – công nghệ thông tin, cơ khí – tự động hóa, vật liệu mới và công nghệ sinh học. Đối với các địa phương như Đồng Nai, việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và hoàn thiện hồ sơ chứng nhận có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao uy tín, thu hút đầu tư chất lượng cao và mở rộng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

                                                                                         

Hình: ThS. Lê Trọng Tài – TT Thúc đẩy Phát triển thị trường KHCN triển khai nội dung “Tư duy và xu hướng quản trị công nghệ trong doanh nghiệp"

Thông qua chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp không chỉ được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng mà còn được khẳng định năng lực đổi mới sáng tạo, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Đây cũng là tiền đề quan trọng để hình thành hệ sinh thái công nghệ cao, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội theo hướng hiện đại, xanh và bền vững trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.

(Vương Lan)