Ngày 09/04/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN. Đây là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập khung quy định mới về công bố hợp chuẩn, công bố hợp quy và các phương thức đánh giá sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại Việt Nam.
1. Phân biệt rõ hoạt động Hợp chuẩn và Hợp quy
Thông tư xác định rõ tính chất và đối tượng của hai hoạt động này:
- Công bố hợp chuẩn: Là hoạt động tự nguyện. Đối tượng là sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình... phù hợp với tiêu chuẩn tương ứng. Việc công bố dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức đã đăng ký/công nhận hoặc kết quả tự đánh giá của doanh nghiệp.
- Công bố hợp quy: Là hoạt động bắt buộc. Đối tượng là các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ... được quy định trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hoặc địa phương (QCĐP).
2. Hệ thống 08 phương thức đánh giá sự phù hợp
Thông tư quy định chi tiết 08 phương thức chứng nhận sự phù hợp để áp dụng tùy theo mức độ rủi ro của sản phẩm:
- Phương thức 1: Thử nghiệm mẫu đại diện.
- Phương thức 2: Thử nghiệm mẫu đại diện và giám sát mẫu trên thị trường.
- Phương thức 3, 4, 5: Kết hợp thử nghiệm mẫu và đánh giá quá trình sản xuất hoặc hệ thống quản lý, với các hình thức giám sát khác nhau.
- Phương thức 6: Đánh giá và giám sát hệ thống quản lý.
- Phương thức 7: Thử nghiệm, đánh giá theo lô hàng cụ thể.
- Phương thức 8: Thử nghiệm hoặc giám định toàn bộ sản phẩm.
Lưu ý: Phương thức 1 và 6 không áp dụng cho sản phẩm có mức độ rủi ro cao.
3. Số hóa quy trình qua Cơ sở dữ liệu quốc gia
Một điểm mới nổi bật là việc thực hiện các thủ tục qua môi trường số:
- Doanh nghiệp thực hiện thông báo công bố hợp chuẩn hoặc đăng ký công bố hợp quy qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
- Sau khi hoàn thành, doanh nghiệp sẽ nhận mã số xác nhận trực tiếp trên hệ thống.
- Chỉ khi hệ thống gặp lỗi hoặc chưa hoàn thiện hạ tầng mới thực hiện nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua bưu chính.
4. Quy định về dấu hợp chuẩn và dấu hợp quy
- Dấu hợp chuẩn: Do tổ chức chứng nhận quy định, phải rõ ràng và thể hiện được số hiệu tiêu chuẩn tương ứng. Đặc biệt, nếu doanh nghiệp tự đánh giá thì không được sử dụng dấu hợp chuẩn.
- Dấu hợp quy: Sử dụng theo mẫu thống nhất tại Phụ lục I của Thông tư. Dấu phải được thể hiện ở vị trí dễ thấy, dễ đọc và cho phép sử dụng nhãn điện tử để thay thế việc dán nhãn vật lý trong một số trường hợp.
5. Trách nhiệm của doanh nghiệp
Doanh nghiệp phải duy trì liên tục sự phù hợp của sản phẩm đã công bố. Khi có sự thay đổi về nội dung tiêu chuẩn/quy chuẩn hoặc thay đổi về tính năng, công dụng của sản phẩm, doanh nghiệp phải thực hiện công bố lại. Hồ sơ công bố phải được lập và lưu giữ đầy đủ để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.
Thông tư 14/2026/TT-BKHCN góp phần minh bạch hóa thủ tục hành chính, đồng thời đề cao trách nhiệm tự giác của doanh nghiệp trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường.
Tải thông tư số 14/2026/TT-BKHCN ngày 09/4/2026 tại đây 
14 TT bo khcn.pdf